Khi doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản, việc thanh toán các khoản nợ không được thực hiện tùy ý mà phải tuân theo thứ tự ưu tiên theo quy định của pháp luật. Việc xác định đúng thứ tự thanh toán giúp đảm bảo quyền lợi cho người lao động, Nhà nước và các chủ nợ, đồng thời bảo đảm quá trình giải quyết phá sản diễn ra minh bạch, đúng quy định.

Theo Điều 46 Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/3/2026), trường hợp Thẩm phán ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản thì tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã được phân chia theo thứ tự sau đây:

  • Chi phí phá sản;
  • Khoản nợ lương;
  • Khoản nợ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;
  • Trợ cấp thôi việc và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng lao động;
  • Khoản nợ phát sinh nhằm mục đích phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã;
  • Nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước;
  • Khoản nợ không có bảo đảm phải trả cho chủ nợ trong danh sách chủ nợ; khoản nợ có bảo đảm chưa được thanh toán do giá trị tài sản bảo đảm không đủ thanh toán nợ.

Thứ tự này ưu tiên bảo vệ quyền lợi người lao động (lương, bảo hiểm, trợ cấp) trước các khoản khác, thể hiện tinh thần nhân văn của pháp luật. Sau đó mới đến các khoản phục hồi kinh doanh (để khuyến khích tái cấu trúc) và nghĩa vụ với Nhà nước. Các khoản nợ không có bảo đảm chỉ được thanh toán ở vị trí cuối cùng, giúp quá trình phá sản công bằng hơn so với quy định cũ.

Trường hợp giá trị tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi đã thanh toán đủ các khoản trên mà vẫn còn thì phần còn lại này thuộc về:

  • Thành viên hợp tác xã, hợp tác xã thành viên;
  • Chủ doanh nghiệp tư nhân;
  • Chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên;
  • Thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, cổ đông của công ty cổ phần;
  • Thành viên của Công ty hợp danh.

Nếu giá trị tài sản không đủ để thanh toán theo quy định thì từng đối tượng cùng một thứ tự ưu tiên được thanh toán theo tỷ lệ phần trăm tương ứng với số nợ. Cơ chế tỷ lệ này đảm bảo tính công bằng tuyệt đối giữa các chủ thể thuộc cùng nhóm ưu tiên.

Thứ tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ khi doanh nghiệp phục hồi

Luật Phục hồi, phá sản 2025 không chỉ quy định về phá sản mà còn ưu tiên thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh nhằm cứu vãn doanh nghiệp trước khi dẫn đến thanh lý. Theo Điều 28 của Luật này, phương án phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã phải nêu rõ biện pháp phục hồi không trái quy định pháp luật; đồng thời phải đảm bảo thứ tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ như sau:

  • Chi phí phục hồi;
  • Khoản nợ tiền lương, khoản nợ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; trợ cấp thôi việc và quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng lao động đã ký kết;
  • Khoản nợ phát sinh nhằm mục đích phục hồi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã;
  • Khoản nợ có bảo đảm;
  • Các khoản nợ khác.

Thứ tự trong giai đoạn phục hồi cũng đặt người lao động lên hàng đầu, sau đó là các khoản phục hồi (để duy trì hoạt động) và mới đến nợ có bảo đảm. Điều này khuyến khích chủ nợ tham gia phương án phục hồi, vì họ có thể thu hồi nợ cao hơn so với phá sản hoàn toàn.

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, doanh nghiệp, hợp tác xã phải hoàn thiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh để Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản báo cáo Thẩm phán.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt thứ tự ưu tiên theo Luật Phục hồi, phá sản 2025 không chỉ bảo vệ quyền lợi các bên mà còn góp phần ổn định kinh tế – xã hội, giúp doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tái sinh trong bối cảnh kinh tế khó khăn. Doanh nghiệp đang gặp vấn đề về khả năng thanh toán nên tham khảo ngay quy định mới này để xây dựng phương án phù hợp.

Trên đây là thông tin mà Mys Law cung cấp. Mọi thắc mắc liên quan đến nội dung bài viết xin vui lòng liên hệ 0969.361.319 hoặc email: [email protected] để được giải đáp.

Trân trọng!

Người biên tập: Nguyễn Thị Trà My