Dừng xe máy trên vỉa hè để vào quán mua hàng trong chốc lát là tình huống phổ biến tại các đô thị lớn như Hà Nội. Nhiều người thắc mắc liệu hành vi “đỗ nhanh rồi đi ngay” có bị xử phạt hay không, đặc biệt khi hệ thống camera AI được triển khai để giám sát và phạt nguội các vi phạm trật tự đô thị. Bài viết này sẽ phân tích rõ ràng dựa trên quy định pháp luật hiện hành, giúp bạn hiểu rõ hơn về rủi ro và cách tránh vi phạm.

Hệ thống camera AI tại Hà Nội và khả năng phạt nguội

Từ ngày 13/12/2025, Công an thành phố Hà Nội đã đưa vào vận hành hệ thống camera AI với 1.837 camera, được bố trí tại 25 tuyến phố và 195 nút giao thông trọng điểm. Ban đầu, hệ thống chủ yếu phục vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, như phát hiện vượt đèn đỏ hay đi sai làn. Tuy nhiên, chỉ sau một tháng, từ ngày 14/1/2026, công an đã mở rộng chức năng để ghi nhận và xử lý “phạt nguội” các hành vi vi phạm trật tự đô thị.

Cụ thể, hệ thống camera AI tự động phát hiện các lỗi như lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; treo biển quảng cáo trái quy định; và dừng, đỗ xe trên lòng đường, vỉa hè không đúng quy định. Dữ liệu hình ảnh từ camera được sử dụng làm căn cứ để cơ quan chức năng xác minh, lập hồ sơ và xử phạt theo pháp luật. Theo thống kê từ Công an Hà Nội, chỉ trong tháng đầu tiên vận hành mở rộng, hệ thống đã ghi nhận hàng nghìn trường hợp vi phạm, trong đó có lỗi dừng đỗ xe sai quy định, dẫn đến xử lý phạt nguội hiệu quả.

Điều này có nghĩa là, ngay cả khi đỗ xe máy trên vỉa hè chỉ trong thời gian ngắn và không có lực lượng chức năng trực tiếp xử lý tại chỗ, hành vi vẫn có thể bị camera AI ghi nhận. Sau đó, thông báo phạt nguội sẽ được gửi đến chủ phương tiện qua bưu điện hoặc hệ thống điện tử. Việc mở rộng này không chỉ giúp giảm tải cho lực lượng trực tiếp mà còn tăng tính răn đe, góp phần nâng cao ý thức tham gia giao thông của người dân.

Mức phạt khi đỗ xe máy trên vỉa hè trái phép

Căn cứ theo điểm d khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (bao gồm xe máy) thực hiện hành vi đỗ, để xe ở vỉa hè trái phép sẽ bị phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng. Lưu ý rằng lỗi này không bị trừ điểm giấy phép lái xe, nhưng nếu tái phạm hoặc kết hợp với lỗi khác (như đi xe trên vỉa hè), mức phạt có thể cao hơn, lên đến 4-6 triệu đồng và trừ 2 điểm.

Mức phạt này được áp dụng thống nhất từ năm 2025, cao hơn so với các quy định cũ, nhằm tăng tính răn đe. Trong thực tế, tại Hà Nội, nhiều trường hợp đỗ xe máy trên vỉa hè đã bị phạt nguội qua camera AI, với tổng số tiền phạt lên đến hàng triệu đồng chỉ trong vài ngày đầu triển khai. Người vi phạm không chỉ chịu phạt tiền mà còn phải chịu chi phí lưu kho nếu phương tiện bị tạm giữ, đồng thời ảnh hưởng đến việc đăng kiểm sau này nếu không nộp phạt kịp thời.

Khi nào đỗ xe máy trên vỉa hè bị coi là vi phạm, khi nào được phép?

Về nguyên tắc dừng, đỗ xe, Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (số 36/2024/QH15, có hiệu lực từ 01/01/2025) quy định rõ: Người điều khiển phương tiện chỉ được dừng, đỗ xe tại nơi có lề đường rộng hoặc khu đất bên ngoài phần đường xe chạy. Trường hợp lề đường hẹp hoặc không có lề đường, chỉ được dừng, đỗ sát mép đường phía bên phải theo chiều lưu thông, với bánh xe gần nhất không cách lề đường, vỉa hè quá 0,25 mét, và không gây cản trở, nguy hiểm cho người và phương tiện khác.

Đặc biệt, pháp luật cấm dừng, đỗ xe trên phần đường dành cho người đi bộ (vỉa hè), cũng như tại các vị trí có biển báo “Cấm dừng xe”, “Cấm đỗ xe” hoặc “Cấm dừng xe và đỗ xe”. Theo Điều 2 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, vỉa hè được hiểu là phần đường dành riêng cho người đi bộ, và việc sử dụng tạm thời vỉa hè cho mục đích khác chỉ được phép khi có phương án cụ thể và sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền (như Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan quản lý đô thị).

Từ đó, người dân chỉ được đỗ xe máy trên vỉa hè trong các trường hợp cụ thể sau:

  • Khu vực có biển báo cho phép dừng, đỗ.
  • Có vạch sơn hoặc ký hiệu chỉ rõ vị trí đỗ xe.
  • Khu vực được cơ quan có thẩm quyền cho phép bằng văn bản, chẳng hạn trước trụ sở cơ quan nhà nước, bãi đỗ xe theo quy hoạch, hoặc các điểm đỗ tạm thời được cấp phép.
  • Trong trường hợp khẩn cấp, như đưa xe vào nhà hoặc cơ quan, nhưng chỉ được đi qua vỉa hè chứ không đỗ lâu dài.

Ngoài ra, nếu đỗ xe gây cản trở lối đi bộ, lấn chiếm không gian công cộng, hoặc tại các tuyến phố cấm (như 25 tuyến phố có camera AI tại Hà Nội), hành vi sẽ bị coi là vi phạm ngay cả khi thời gian ngắn. Pháp luật không phân biệt thời gian dừng đỗ dài hay ngắn; chỉ cần không đúng quy định là có thể bị xử lý. Ví dụ, đỗ xe để “vào quán mua hàng rồi ra ngay” thường bị coi là vi phạm vì vỉa hè không phải là nơi đỗ tạm thời trừ khi có phép.

Để phân tích sâu hơn, có thể thấy quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của người đi bộ và duy trì trật tự đô thị. Tại các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM, tình trạng đỗ xe bừa bãi trên vỉa hè không chỉ gây ùn tắc mà còn tăng nguy cơ tai nạn, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị. Việc áp dụng camera AI giúp giám sát liên tục, nhưng cũng đòi hỏi người dân phải chủ động tìm chỗ đỗ hợp pháp, như bãi đỗ xe công cộng hoặc lề đường cho phép.

Trên đây là thông tin mà Mys Law cung cấp. Mọi thắc mắc liên quan đến nội dung bài viết xin vui lòng liên hệ 0969.361.319 hoặc email: [email protected] để được giải đáp.

Trân trọng!

Người biên tập: Nguyễn Thị Trà My