Việc tuân thủ thời hạn nộp thuế và các khoản phạt vi phạm hành chính là nghĩa vụ bắt buộc của mọi cá nhân và tổ chức. Trong năm 2026, các quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn tiếp tục được siết chặt nhằm đảm bảo kỷ cương ngân sách. Việc chậm trễ không chỉ dẫn đến gánh nặng tài chính từ tiền chậm nộp mà còn có thể chịu các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật.

1. Mức tính tiền chậm nộp phạt vi phạm hành chính về thuế năm 2026

Theo Điều 42 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, khi tổ chức hoặc cá nhân chậm nộp tiền phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn so với thời hạn ghi trên quyết định xử phạt, cơ quan thuế sẽ thực hiện tính tiền chậm nộp. Cụ thể, mức tiền chậm nộp được ấn định là 0,05%/ngày tính trên số tiền phạt chậm nộp. Thời gian để tính tiền chậm nộp bao gồm cả các ngày lễ, ngày nghỉ theo chế độ. Thời điểm bắt đầu tính là ngày kế tiếp ngày hết thời hạn nộp phạt, và kết thúc vào ngày liền kề trước ngày người nộp thuế thực hiện nộp tiền vào ngân sách nhà nước.

Việc áp dụng mức lãi suất 0,05%/ngày (tương đương khoảng 1,5%/tháng và 18,25%/năm) là một biện pháp tài chính nhằm răn đe các trường hợp chây ỳ. Do đó, người nộp thuế cần chủ động sắp xếp tài chính để nộp phạt đúng hạn, tránh tình trạng “lãi chồng lãi”, khiến tổng số tiền phải nộp tăng cao đáng kể so với mức phạt ban đầu.

2. Các trường hợp miễn tính tiền chậm nộp tiền phạt

Pháp luật cũng thể hiện sự linh hoạt và hỗ trợ đối với những đối tượng gặp khó khăn hoặc đang trong quá trình xem xét hồ sơ. Căn cứ khoản 2 Điều 42 Nghị định 125/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP), các trường hợp sau đây sẽ không bị tính tiền chậm nộp phạt:

  • Trong thời gian hoãn thi hành quyết định phạt tiền: Áp dụng cho các trường hợp gặp khó khăn đặc biệt về kinh tế và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt hoãn thi hành.
  • Trong thời gian xem xét giảm, miễn tiền phạt: Khi người nộp thuế có đơn đề nghị và đang chờ kết quả quyết định từ cơ quan thuế.
  • Số tiền phạt chưa đến hạn nộp: Áp dụng cho trường hợp người nộp thuế được phép nộp tiền phạt nhiều lần theo quy định.

Đối với các trường hợp không tự giác chấp hành, cơ quan thuế quản lý trực tiếp sẽ có trách nhiệm thông báo, đôn đốc và áp dụng các biện pháp cần thiết để thu hồi nợ đọng cho ngân sách nhà nước.

3. Thời hiệu thi hành quyết định xử phạt thuế và hóa đơn

Thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn hiện nay là 01 năm, tính từ ngày ra quyết định. Nếu quá thời hạn này mà cơ quan thuế chưa giao quyết định cho người vi phạm theo đúng thủ tục tại Điều 39 Nghị định 125/2020/NĐ-CP thì quyết định xử phạt sẽ không còn giá trị thi hành (trừ trường hợp áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả thì vẫn phải thực hiện).

Tuy nhiên, người nộp thuế cần lưu ý: Nếu cá nhân, tổ chức cố tình trốn tránh hoặc trì hoãn việc chấp hành, thời hiệu 01 năm nêu trên sẽ được tính lại kể từ thời điểm hành vi trốn tránh, trì hoãn chấm dứt. Điều này ngăn chặn việc lợi dụng kẽ hở thời gian để né tránh nghĩa vụ pháp lý.

4. Chế tài xử phạt hành vi chậm nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN năm 2026

Quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là thủ tục quan trọng hàng năm. Căn cứ vào Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP (được cập nhật theo khoản 10 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP), các mức xử phạt đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế được quy định rất chi tiết theo thời gian chậm trễ:

  • Chậm từ 01 đến 05 ngày (có tình tiết giảm nhẹ): Hình thức phạt cảnh cáo và buộc nộp đủ tiền chậm nộp.
  • Chậm từ 01 đến 30 ngày: Phạt tiền từ 2.000.000đ đến 5.000.000đ.
  • Chậm từ 31 đến 60 ngày: Phạt tiền từ 5.000.000đ đến 8.000.000đ.
  • Chậm từ 61 đến 90 ngày (hoặc trên 91 ngày nhưng không phát sinh thuế phải nộp): Phạt tiền từ 8.000.000đ đến 15.000.000đ. Mức phạt này cũng áp dụng cho hành vi không nộp hồ sơ khai thuế hoặc không nộp các phụ lục về giao dịch liên kết.
  • Chậm trên 90 ngày (có phát sinh thuế phải nộp): Mức phạt cao nhất từ 15.000.000đ đến 25.000.000đ.

 Ngoài việc bị phạt tiền, người nộp thuế luôn bị buộc phải nộp đủ số tiền thuế chậm nộp vào ngân sách. Trong trường hợp nộp muộn hồ sơ quyết toán nhưng không phát sinh số thuế phải nộp, người nộp thuế vẫn bị xử phạt hành chính về hành vi vi phạm thời hạn nộp hồ sơ.

Trên đây là thông tin mà Mys Law cung cấp. Mọi thắc mắc liên quan đến nội dung bài viết xin vui lòng liên hệ 0969.361.319 hoặc email: [email protected] để được giải đáp.

Trân trọng!

Người biên tập: Nguyễn Thị Trà My