Theo quy định của pháp luật Việt Nam, các cửa hàng xăng dầu nếu cố ý găm hàng, chờ giá tăng để trục lợi có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm. Hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến nguồn cung thị trường mà còn gây thiệt hại cho người tiêu dùng và nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh biến động giá năng lượng toàn cầu. Việc xử lý nghiêm nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người dân, đồng thời duy trì ổn định thị trường.

Xử lý nghiêm hành vi gian lận trong kinh doanh xăng dầu và khí LPG

Ngày 6/3/2026, Bộ Công Thương đã ban hành văn bản hỏa tốc số 1415/BCT-TTTN gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu và khí LPG. Văn bản này được ban hành trong bối cảnh xung đột leo thang tại khu vực Trung Đông đang tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu, dẫn đến biến động nguồn cung và giá cả. 

Bộ Công Thương đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Công Thương và các cơ quan liên quan tăng cường nắm bắt diễn biến thị trường, đặc biệt là tình hình cung – cầu và giá bán xăng dầu, LPG trên địa bàn. Lực lượng Quản lý thị trường cần triển khai các biện pháp nghiệp vụ, giám sát chặt chẽ để kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường như khan hiếm hàng hóa, gián đoạn nguồn cung, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý. Các vi phạm sẽ được xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, nhằm bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Song song với kiểm tra, các địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn các thương nhân kinh doanh xăng dầu thực hiện nghiêm các quy định pháp luật. Điều này nhằm nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bảo đảm nguồn cung, góp phần ổn định thị trường. Bộ Công Thương cũng nhấn mạnh việc làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu và công chức phụ trách địa bàn nếu không kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Đối với chính quyền cấp xã, cần chủ động theo dõi hoạt động của các cửa hàng bán lẻ xăng dầu và LPG, kịp thời phát hiện trường hợp ngừng bán hàng không đúng quy định, cắt giảm thời gian bán hàng, giảm lượng hàng cung ứng hoặc mở cửa nhưng không bán hàng mà không có lý do chính đáng. Các vi phạm sẽ được xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan chức năng. Ngoài ra, các lực lượng chức năng khác cần phối hợp chặt chẽ với Quản lý thị trường và chính quyền địa phương để ngăn chặn, xử lý gian lận trong kinh doanh xăng dầu và LPG.

Cây xăng găm hàng để trục lợi có thể bị xử lý hình sự

Theo quy định pháp luật, nếu cửa hàng xăng dầu cố ý đầu cơ, găm hàng chờ giá tăng để trục lợi, tùy tính chất và mức độ, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Hành vi này thường xảy ra trong tình hình khan hiếm do thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động kinh tế, và xăng dầu thuộc danh mục hàng hóa bình ổn giá.

Về mức phạt hành chính

Theo khoản 1 Điều 31 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP), hành vi đầu cơ hàng hóa bị phạt tiền dựa trên giá trị hàng hóa mua vét, mua gom, như sau:

STT Giá trị hàng hóa Mức phạt tiền
1 Từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng 5 – 10 triệu đồng
2 Từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng 10 – 20 triệu đồng
3 Từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng 20 – 50 triệu đồng
4 Từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng (không bị truy cứu hình sự) 50 – 80 triệu đồng
5 Từ 1.000.000.000 đồng trở lên (không bị truy cứu hình sự) 80 – 100 triệu đồng

Ngoài ra, có thể áp dụng hình thức xử phạt bổ sung: tịch thu tang vật; tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, giấy phép kinh doanh hoặc chứng chỉ hành nghề; đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 6 – 12 tháng.

Đối với hành vi găm hàng để trục lợi, theo Điều 32 Nghị định 98/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP), mức phạt như sau:

STT Hành vi vi phạm Mức phạt tiền
1 Cắt giảm địa điểm bán hàng; cắt giảm phương thức bán hàng; quy định, niêm yết hoặc bán theo định lượng, đối tượng khác trước; cắt giảm thời gian bán hàng mà không có lý do chính đáng 5 – 10 triệu đồng
2 Cắt giảm lượng hàng hóa bán ra; ngừng bán hàng; không mở cửa hàng hoặc mở nhưng không bán mà không có lý do chính đáng 10 – 20 triệu đồng
3 Găm hàng trong kho vượt quá 150% so với lượng tồn kho trung bình của 3 tháng liền kề trước đó 20 – 30 triệu đồng

Bên cạnh đó, có thể áp dụng hình thức xử phạt bổ sung: tịch thu tang vật đối với hành vi găm hàng vượt mức tồn kho; tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh hoặc chứng chỉ hành nghề từ 3 – 6 tháng. 

Trường hợp truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo Điều 196 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người lợi dụng khan hiếm hoặc tạo khan hiếm giả tạo trong thiên tai, dịch bệnh, khó khăn kinh tế để mua vét hàng hóa bình ổn giá nhằm bán lại thu lợi bất chính có thể bị truy cứu về Tội đầu cơ. Mức xử phạt như sau:

Khung Điều kiện áp dụng Hình phạt đối với cá nhân Hình phạt đối với pháp nhân thương mại
1 Hàng hóa trị giá 500 triệu – dưới 1,5 tỷ đồng; thu lợi bất chính 100 triệu – dưới 500 triệu đồng Phạt tiền 30 – 300 triệu đồng hoặc phạt tù 6 tháng – 3 năm Phạt tiền 300 triệu – 1 tỷ đồng
2 Phạm tội có tổ chức; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; hàng hóa trị giá 1,5 – 3 tỷ đồng; thu lợi bất chính 500 triệu – dưới 1 tỷ đồng; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự Phạt tiền 300 triệu – 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù 3 – 7 năm Phạt tiền 1 – 4 tỷ đồng
3 Hàng hóa trị giá 3 tỷ đồng trở lên; thu lợi bất chính 1 tỷ đồng trở lên; tái phạm nguy hiểm Phạt tiền 1,5 – 5 tỷ đồng hoặc phạt tù 7 – 15 năm Phạt tiền 4 – 9 tỷ đồng

Đồng thời, có thể áp dụng hình phạt bổ sung: đối với cá nhân, phạt tiền 20 – 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc hành nghề từ 1 – 5 năm; đối với pháp nhân, phạt tiền 100 – 300 triệu đồng, cấm kinh doanh hoặc huy động vốn từ 1 – 3 năm. 

Trên đây là thông tin mà Mys Law cung cấp. Mọi thắc mắc liên quan đến nội dung bài viết xin vui lòng liên hệ 0969.361.319 hoặc email: [email protected] để được giải đáp.

Trân trọng!

Người biên tập: Nguyễn Thị Trà My