Hành vi tự ý chiếm dụng lòng đường, vỉa hè, đặc biệt là khu vực đường sắt để họp chợ, bày bán hàng hóa không chỉ gây mất mỹ quan đô thị mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông vô cùng nghiêm trọng. Để siết chặt trật tự an toàn giao thông, Chính phủ đã ban hành những chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các vi phạm trong phạm vi đất dành cho đường sắt.

Vậy theo quy định mới nhất hiện nay, hành vi họp chợ trên đường sắt sẽ phải đối mặt với mức phạt ra sao?

1. Mức phạt tiền và biện pháp khắc phục đối với hành vi họp chợ trên đường sắt

Căn cứ theo quy định tại Điều 19 Nghị định 81/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 15/5/2026), việc sử dụng, khai thác trái phép trong phạm vi đất dành cho đường sắt sẽ bị xử lý nghiêm minh. Cụ thể, đối với nhóm hành vi tự ý tổ chức bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, hoặc họp chợ trên đường sắt, trong phạm vi bảo vệ công trình đường sắt và hành lang an toàn giao thông đường sắt, pháp luật quy định mức xử phạt như sau:

  • Đối với cá nhân: Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
  • Đối với tổ chức: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng.

Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền, để đảm bảo trả lại nguyên trạng và sự an toàn tuyệt đối cho hành lang lưới sắt, cơ quan chức năng sẽ áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả. Người vi phạm bắt buộc phải đưa toàn bộ phương tiện, thiết bị, vật liệu, hàng hóa, chất phế thải hoặc các vật phẩm khác ra khỏi khu vực bảo vệ công trình đường sắt. Nếu có hành vi dựng lều quán trái phép để phục vụ việc bán hàng, người vi phạm cũng sẽ bị buộc tháo dỡ và di dời ngay lập tức.

Bên cạnh hành vi họp chợ, Nghị định 81/2026/NĐ-CP cũng quy định các mức phạt cụ thể cho nhiều hành vi xâm phạm hành lang an toàn đường sắt khác như: trồng cây trái phép, chăn thả súc vật (phạt cá nhân 300.000 – 500.000 đồng); canh tác nông nghiệp gây ảnh hưởng công trình (phạt cá nhân 500.000 – 1.000.000 đồng); hay dựng biển quảng cáo trái phép (phạt cá nhân 5.000.000 – 10.000.000 đồng).

2. Thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính

Để các quy định xử phạt được thực thi một cách triệt để và kịp thời, Điều 39 Nghị định 81/2026/NĐ-CP đã quy định rất rõ về thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt. Lực lượng chức năng có thẩm quyền bao gồm:

  • Các chức danh có thẩm quyền xử phạt được quy định cụ thể tại Điều 41, Điều 42, và Điều 43 của Nghị định 81/2026/NĐ-CP.
  • Công chức, viên chức đang trong thời gian thi hành công vụ, nhiệm vụ khi phát hiện vi phạm xảy ra trong phạm vi quản lý của cơ quan, đơn vị mình.
  • Các thành viên thuộc đoàn thanh tra, kiểm tra có quyền lập biên bản đối với những vi phạm được phát hiện trong quá trình làm việc (thuộc nội dung và phạm vi thanh tra).
  • Đặc biệt, ngay cả trên các chuyến tàu đang di chuyển, Trưởng tàu hoặc Phó trưởng tàu khách phụ trách an toàn (nếu được Trưởng tàu giao nhiệm vụ) cũng có đầy đủ thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính đối với các sự việc xảy ra ngay trên tàu.

Sự phân cấp, phân quyền này giúp mạng lưới giám sát được trải rộng, đảm bảo mọi hành vi vi phạm (như bày bán hàng hóa tràn lan vào ga tàu, đề-pô) đều có thể bị phát hiện và xử lý lập tức.

3. Nguyên tắc cốt lõi trong hoạt động đường sắt theo Luật Đường sắt 2025

Những chế tài xử phạt nghiêm khắc nêu trên đều xuất phát từ các nguyên tắc cơ bản trong quản lý và vận hành đường sắt, được Quốc hội thông qua tại Điều 4 Luật Đường sắt 2025 (Số 95/2025/QH15). Hệ thống đường sắt quốc gia hoạt động dựa trên các tôn chỉ:

  • Ưu tiên an toàn và thông suốt: Đảm bảo hoạt động giao thông vận tải diễn ra trật tự, chính xác, hiệu quả; phục vụ tốt nhất nhu cầu vận tải hành khách, hàng hóa, đồng thời gắn liền với bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường.
  • Phát triển đồng bộ và hiện đại: Ngành đường sắt phải được phát triển theo đúng quy hoạch, kết nối chặt chẽ với các phương thức vận tải khác và mạng lưới quốc tế.
  • Quản lý tập trung, minh bạch: Hoạt động điều hành giao thông vận tải đường sắt cần sự thống nhất cao. Đồng thời, pháp luật quy định rõ việc tách bạch giữa chức năng quản lý nhà nước và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Cạnh tranh bình đẳng và hội nhập: Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho mọi thành phần kinh tế tham gia kinh doanh đường sắt, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế dựa trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng chủ quyền và tuân thủ pháp luật Việt Nam.

Như vậy, việc tuân thủ các quy định về hành lang an toàn đường sắt (không họp chợ, không lấn chiếm) chính là nghĩa vụ của mỗi công dân và tổ chức nhằm góp phần xây dựng một hệ thống giao thông văn minh, hiện đại và an toàn tuyệt đối.

Trên đây là thông tin mà Mys Law cung cấp. Mọi thắc mắc liên quan đến nội dung bài viết xin vui lòng liên hệ 0969.361.319 hoặc email: [email protected] để được giải đáp.

Trân trọng!

Người biên tập: Nguyễn Thị Trà My